Türkiye’de milyonlarca çalışanı doğrudan ilgilendiren önemli bir düzenleme hayata geçiriliyor. Otomatik Katılım Sistemi (OKS) ile bu yılın ikinci çeyreğinde başlaması planlanan Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES) birleştiriliyor. Yeni sistemde çalışanların maaşlarından her ay otomatik olarak kesinti yapılacak ve bu birikimler devlet güvencesinde işletilecek.
Katkı Paylarının Dağılımı
Yeni modelde çalışanların net maaşlarından her ay %3 oranında kesinti yapılacak. Buna ek olarak işverenler çalışan adına %2 katkı sağlayacak, devlet ise %1 oranında destek verecek. Böylece toplamda maaşın %6’sı emeklilik fonuna aktarılacak. Katılımcılar, bu birikimlerin hangi yatırım araçlarında değerlendirileceğini kendi tercihlerine göre seçebilecek.
Kıdem Tazminatı Korunacak
Çalışanların en çok merak ettiği konulardan biri olan kıdem tazminatı ise sistemin dışında tutulacak. İlk taslaklarda bu konuda tartışmalar gündeme gelse de, mevcut düzenlemeye göre kıdem tazminatı hakları aynı şekilde korunacak ve TES kapsamına alınmayacak.
Çıkış Hakkı 10 Yıl ile Sınırlı
Sistemden ayrılmak isteyen çalışanların en az 10 yıl boyunca kesintilere devam etmesi gerekecek. Normal şartlarda bu süre dolmadan sistemden çıkmak mümkün olmayacak. Ancak afet, eğitim, ev alımı veya askerlik gibi olağanüstü durumlarda çalışanlara kısmi para çekme imkânı tanınacak.
TES Nedir ve Nasıl İşleyecek?
Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi, mevcut Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) ve Otomatik Katılım Sistemi’nin (OKS) geliştirilmiş bir versiyonu olarak kurgulandı. Amaç, çalışanların yalnızca kıdem tazminatına bağlı kalmadan, emeklilik döneminde ek gelir elde edebilmesini sağlamak.
- Katılım: Zorunlu olacak, tüm çalışanlar otomatik olarak sisteme dahil edilecek.
- Katkı Payı: Çalışan %3, işveren %2, devlet %1 katkı yapacak.
- Yatırım Tercihi: Çalışan, fonlarının hangi yatırım araçlarında değerlendirileceğini seçebilecek.
- Çıkış Şartları: Normalde 10 yıl dolmadan çıkış yapılamayacak, yalnızca özel durumlarda kısmi çekim hakkı olacak.
Avantajlar ve Eleştiriler
Yeni sistemin en önemli avantajı, devlet ve işveren desteği sayesinde bireysel emekliliğe göre daha yüksek birikim sağlama potansiyeli. Uzun vadeli fon yönetimiyle, çalışanlara emeklilikte ek bir maaş imkânı sunulması hedefleniyor.
Ancak sistem eleştirilerden de muaf değil. Çalışanların maaşlarından zorunlu kesinti yapılması ve 10 yıl boyunca çıkış hakkının sınırlanması, en çok tartışılan konular arasında. Ayrıca birikimlerin nasıl işletileceği ve getirilerin ne olacağı konusunda da kamuoyunda soru işaretleri bulunuyor.
