Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Pekin’deki askeri geçit töreninde dikkat çekici bir sohbete imza attı. İki liderin, organ nakillerinin ölümsüzlüğe katkısı üzerine yaptığı esprili tartışma, “organ nakliyle gençleşmek mümkün mü?” sorusunu gündeme taşıdı.
Putin’in çevirmeni aracılığıyla dile getirdiği, “insan organlarının tekrar tekrar nakledilerek kişilerin giderek gençleşebileceği ve 150 yaşına kadar yaşamanın mümkün olabileceği” iddiası, bilim dünyasında merak uyandırdı.
Bilim Ne Diyor?
Uzmanlara göre organ nakilleri, bugüne dek yüz binlerce insanın hayatını kurtardı. Nakledilen organların ömrü, vericinin sağlığına ve alıcının yaşam tarzına bağlı. Canlı donörden alınan böbrekler 20–25 yıl dayanırken, vefat eden donörden alınanlarda bu süre 15–20 yıla düşüyor. Kalp için ortalama 15 yıl, karaciğer için 20 yıl, akciğerler içinse 10 yıl ömür öngörülüyor.
Ancak her nakil ciddi bir ameliyat riskini beraberinde getiriyor. Hastalar, ömür boyu bağışıklık sistemini baskılayan ilaçlar kullanmak zorunda kalıyor. Bu ilaçlar organ reddini azaltırken enfeksiyon riskini artırıyor ve vücudu yaşlandıkça daha kırılgan hale getiriyor.
Bilim Dünyasında Yeni Çabalar
– Genetiği değiştirilmiş domuzlardan alınan organlarla yapılan deneysel nakiller, insan bedenine uyumlu organ geliştirme yönünde umut veriyor.
– Kök hücrelerle yeni organlar üretme çalışmaları da sürüyor. Henüz tam işlevsel insan organları üretilmese de timus ve bağırsak gibi parçaların laboratuvarda yetiştirilmesi umut verici görülüyor.
Ölümsüzlük Mümkün mü?
Uzmanlara göre, organ nakli yaşam süresini uzatabilir ancak “ölümsüzlük” ya da 150 yıl yaşama ihtimali bilimsel gerçeklikten uzak. Edinburgh Üniversitesi’nden Prof. Neil Mabbott, insan ömrünün doğal sınırının 125 yıl olabileceğini belirtiyor. Tarihte bilinen en uzun yaşam süresi de 122 yıl ile Fransız Jeanne Calment’e ait.
Mabbott, “Önemli olan yaşam süresini değil, sağlıklı geçirilen yılları uzatmak. Uzun ömür, hastalıklarla geçen bir hayat olduğunda cazip değildir” diyerek asıl hedefin “sağlıklı yaşlanma” olduğunu vurguluyor.
