Türkiye’de geçici koruma statüsü kapsamında yaşayan Suriyelilerle ilgili yeni bir döneme giriliyor. Güncel verilere göre, Türkiye’de halen yaklaşık 2 milyon 370 bin Suriyeli geçici koruma statüsü altında yaşamını sürdürüyor. Suriye’de savaşın sona erdiği 8 Aralık 2024’ten bu yana geçen bir yıllık süreçte yaklaşık 600 bin Suriyelinin ülkesine geri dönmesine rağmen, dönüşlerin beklentilerin altında kalması hükümeti yeni adımlar atmaya yöneltti.
Bu kapsamda güvenlik ve göç politikalarından sorumlu kurumlar tarafından hazırlanan düzenlemeler Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın bilgisine sunuldu. Türkiye Gazetesi’nde yer alan habere göre, Avrupa’daki uygulamalara benzer şekilde geçici koruma statülerinin kaldırılması önerisi gündeme geldi. Ancak Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın, Türkiye’nin başından beri savunduğu “gönüllü geri dönüş” ilkesine dikkat çekerek ani ve zorlayıcı uygulamalara mesafeli yaklaştığı belirtildi. Bu nedenle sürecin tek seferde değil, aşamalı ve kontrollü şekilde yürütülmesine karar verildi.
Atılan ilk somut adım, geçici koruma altındaki Suriyelilere sunulan ücretsiz sağlık hizmetlerinin kaldırılması oldu. Yeni düzenleme ile Suriyelilerin sağlık hizmetlerinden yararlanabilmesi için katkı payı ödemesi zorunlu hale getirildi. Güvenlik kaynakları, bu uygulamanın geri dönüş kararlarını hızlandırıcı bir etki oluşturmasını bekliyor.
İkinci aşamada ise geçici koruma statülerinin kademeli olarak sona erdirilmesi planlanıyor. Statüsü kaldırılan Suriyelilerin Türkiye’de kalmaya devam edebilmesi için ikamet izni alması gerekecek. Ancak bu izin için şartların oldukça sıkı olacağı vurgulanıyor. Düzenli bir iş, geçerli bir konut veya kira sözleşmesi, sağlık sigortası ve yeterli maddi imkân gibi kriterleri karşılayamayanların ikamet izni alamayacağı, bu kişilerin ya ülkelerine dönmek zorunda kalacağı ya da kaçak duruma düşeceği ifade ediliyor.
Öte yandan dönüş sürecinin desteklenmesi amacıyla Birleşmiş Milletler fonlarının da devreye alınacağı bildiriliyor. Ülkesine dönmek isteyen Suriyelilere maddi destek sağlanması ve yol masraflarının karşılanması planlanırken, bu uygulamaların geri dönüşleri daha da hızlandırması bekleniyor. İlgili bakanlıkların ve kurumların, önümüzdeki dönemde yeni düzenlemeleri kamuoyuyla paylaşması öngörülüyor.
