İzmir’in Kemalpaşa ilçesindeki Ulucak Höyüğü’nde yapılan kazı çalışmalarında, tarih ve arkeoloji dünyasını heyecanlandıran bir buluntu ortaya çıktı. 8 bin yıllık, kilden yapılmış tilki postlu erkek heykelcik (figürin), Neolitik döneme dair bilgi birikimimizi yeniden gözden geçirmemizi sağlayacak nitelikte.
Ulucak Höyük Kazı Başkanı Prof. Dr. Özlem Çevik, figürin hakkında, “Üslubu ve üstündeki kostüm açısından Ulucak’taki diğer figürinlerden ayrılıyor. Bu figür, ikonografik olarak bizi Şanlıurfa’daki Göbeklitepe ile bağlıyor” dedi.
Ulucak Höyüğü’nün önemi
Kültür ve Turizm Bakanlığı, İzmir Büyükşehir Belediyesi, Kemalpaşa Belediyesi ve Kemalpaşa Organize Sanayi Bölgesi desteğiyle yürütülen kazılar, İzmir’in en eski yerleşimi olan Ulucak Höyüğü’nde sürüyor. Prof. Dr. Çevik, “Burası 45 kuşak boyunca kesintisiz iskan edilmiş Neolitik bir yerleşim. Ulucak, Batı Anadolu için anahtar bir yer. Yaptığımız kazılarla tarihi 350 yıl daha geriye giderek, günümüzden 8 bin 850 yıl öncesine tarihlendirdik” dedi.
Göbeklitepe ile 4 bin yıllık bağ
Prof. Dr. Çevik, figürinin erkek olması ve üzerindeki detayların dikkat çekici olduğunu belirterek, şunları söyledi: “Genellikle kazılarda kadın figürinleri buluyoruz. Ancak bu figürin erkek ve giysili. Başında törensel şapka ve belden aşağısında tilki postu var. Göbeklitepe’deki merkezi T şeklindeki taşların üzerindeki insan tasvirlerindeki giysi detaylarıyla benzerlik gösteriyor. Arada 4 bin yıllık bir zaman farkı var, ama burada da aynı detayları görüyoruz. Bu, Doğu Anadolu’daki tasvirlerin 4 bin yıl sonra Batı Anadolu’da tekrar karşımıza çıktığını gösteriyor.”
Neolitik yaşam ve kültür hakkında önemli ipuçları
Figürin, erkeklerin genellikle avcılık gibi güç gerektiren rollerle ilişkili olarak giysili betimlendiğini ortaya koyarken, kadın figürinleri ise gücü ve verimliliği simgeleyen çıplak tasvirlerle ifade ediliyordu. Prof. Dr. Çevik, “Bu figür, sadece bir sanat eseri değil, aynı zamanda Neolitik dönemde Batı Anadolu’da yaşam, ritüel ve toplumsal yapıya dair önemli ipuçları veriyor” dedi.
Bu keşif, hem İzmir’in tarih öncesi döneme dair önemini artırıyor hem de Göbeklitepe ile Batı Anadolu arasındaki kültürel bağların izini sürmemizi sağlıyor.
